Cà phê là ngành hàng quan trọng, cũng như là thức uống quen thuộc của người Việt. Từ cuối năm 2023 đến nay giá cà phê lập đỉnh ở mức chưa từng có trong lịch sử ngành, điều này đem lại nhiều lợi nhuận cho người nông dân nhưng lại gây khó khăn cho các doanh nghiệp kinh doanh khi giá nguồn cung cao, đứt gãy chuỗi cung ứng. Vậy thực trạng và giải pháp cho các cửa hàng kinh doanh cà phê Việt như thế nào?
Cuối năm 2023, giá cà phê tăng cao liên tục, từ 60.000 đồng/kg tại tháng 11/2023, đã nhảy đến mốc 80.000đồng/kg vào cuối tháng 1/2024, có lúc đạt trên 130.000đ/kg - cao nhất trong lịch sử. Nông dân năm nay rất nhiều người đã không giao cho các đại lý mà họ đã chốt giá trước đó, và các đại lý do không có hàng từ nông dân - nên cũng không giao hàng cho các nhà xuất khẩu, đẩy tình trạng kinh doanh xuất khẩu hỗn loạn. Giá cà phê cao ngất và và nông dân sau thu hoạch cũng ít gửi đại lý, vì giá có chiều hướng đang lên nên họ cũng không muốn bán hết một lần hay 50% như mọi năm mà giữ bán từ từ. Vì vậy, lượng cung nhỏ giọt và giá cao khiến thị trường cà phê cực kỳ căng thẳng... Đó là những phác thảo cơ bản phía sau bức tranh có vẻ rực rỡ của thị trường cà phê giá lên hiện nay.
Diễn biến giá cà phê
Với những doanh nghiệp hoặc đơn vị kinh doanh cà phê với sức ép của chi phí nguyên liệu tăng mạnh, đẩy chi phí bán lẻ tăng cao khiến họ “điêu đứng”.
Giá đầu vào đã tăng rất cao buộc nhà sản xuất phải tăng giá thành phẩm. Nhiều doanh nghiệp tăng giá 3 - 4 lần trong năm qua nhưng vẫn chưa thấm tháp vào đâu so với giá đầu vào.
Riêng Công ty CP Cà phê Classic đã tăng giá 2 lần với biên độ 17% nhưng không ăn thua với mức tăng 250% của cà phê xô.
Trước những áp lực tăng giá đang đè nặng các doanh nghiệp. Nếu không tăng giá càng sản xuất càng lỗ, nhưng giá tăng quá cao sẽ mất bạn hàng, giảm sản lượng.
Bởi vậy trong bối cảnh này các doanh nghiệp thu lại cầm cự, chấp nhận bị "lẹm" vào lợi nhuận để duy trì sản xuất.
Trong cơn sốt giá cà phê hiện nay, chịu ảnh hưởng cuối cùng vẫn là người tiêu dùng. Ngay tại vùng sản xuất cà phê Pleiku, Gia Lai, giá bán mỗi ly cà phê tại các hàng quán đã rục rịch tăng 20 - 30%. Trước những tác động của nền kinh tế, hiện sức tiêu dùng còn chậm, các quán bán lẻ không dám tăng giá bán vì lo ngại mất khách.
Nguyên liệu tăng giá - là yếu tố vĩ mô mà chủ quán không thể kiểm soát. Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thể giảm bớt ảnh hưởng phần nào nhờ việc chủ động nắm bắt tin tức và xu hướng thị trường trong và ngoài nước trước những biến động.
Thứ nhất, quản lý và kiểm tra tồn kho. Đây là hoạt động mà chủ quán nên duy trì thường xuyên, không chỉ trong vấn đề xuất nhập hàng mà còn chủ động trong quản lý hàng hóa. Tuy nhiên, các chủ quán không nên trữ hàng, bởi những yếu tố tác động bên ngoài có thể sẽ gây ảnh hưởng đến hương vị của cà phê.
Thứ hai, tổ chức các chương trình khuyến mãi. Các chủ quán có thể tạo ra những chương trình để thu hút, “bù đắp” khách hàng nếu như cửa hàng điều chỉnh giá bán.
Thứ ba, quán có thể kết hợp phục vụ thêm các sản phẩm bán kèm như hạt dưa và hạt hướng dương cho khách, mở dịch vụ tô tượng,... để "lấy lời cái này đắp lỗ cái kia".
Ngoài ra, trước áp lực khách gọi một ly nhưng ngồi cả ngày, cửa hàng có thể linh hoạt phục vụ thêm gói ăn trưa với các món ăn cơ bản và đơn giản như mì tôm trứng, snack, bánh ngọt,...
Theo khảo sát của iPos.vn, có tới 59,5% đáp viên cho hay sẵn sàng chi từ 41.000 đồng trở lên cho 1 lần "đi cà phê" (năm 2022 là 58%). Đây được coi là yếu tố bất ngờ trong trong một năm kinh tế khó khăn như 2023.
Theo đó, mức chi tiêu phổ biến nhất vẫn từ 41.000 - 70.000 đồng, chiếm khoảng 45,2% tổng số đáp viên. So với năm 2022 (chiếm khoảng 44%), số lượng có tăng lên nhưng không đáng kể.
Ngay cả việc "đi cà phê" ở phân khúc cao cấp, từ 70.000 đồng trở lên, theo iPos.vn, tần suất tiêu dùng vẫn không giảm so với 2022.
Đây cũng được xem là tín hiệu khởi sắc trước bức tranh của nền kinh tế ảm đạm. Khi người dùng vẫn giữ thói quen uống cà phê và đi cà phê.
Tuy vậy, để phát triển bền vững bên cạnh những giải pháp trên việc nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu cửa hàng cần được chú trọng, quan tâm và đầu tư hơn nữa.
Bài viết tổng hợp từ các nguồn thông tin:
Tạp chí diễn đàn Doanh nghiệp: https://diendandoanhnghiep.vn/doanh-nghiep-vat-lon-voi-gia-ca-phe-trong-nam-2024-260572.html
Báo Tuổi trẻ: https://tuoitre.vn/ca-phe-tang-gia-ly-ca-phe-moi-sang-o-hang-quan-ruc-rich-tang-theo-2024042209082238.htm
Báo Pháp luật: https://plo.vn/chu-ca-phe-xoay-du-cach-de-giu-gia-truoc-con-bao-gia-nguyen-lieu-post784438.html
